น้ำเกลือ Sodium Chloride  

น้ำเกลือ

การให้น้ำเกลือ หรือ fluid replacement therapy คือการให้สารประกอบระหว่างน้ำและโซเดียมคลอไรด์ ซึ่งเป็นสารอิเล็กโทรไลต์ชนิดหนึ่ง นับเป็นสารเกลือแร่ชนิดเหลวที่มีองค์ประกอบของเกลือแกงบริสุทธิ์ หรือที่เรียกว่า “Pharmaceutical grade” โดยมีความเข้มข้นของสารละลาย nacl 0.9% หรือ 0.45% การพิจารณาใช้จะขึ้นกับอาการของผู้ป่วย และวัตถุประสงค์ในการใช้งานที่แตกต่างกันออกไป ค่าความเป็นกรด – ด่างหรือค่าพีเอช (pH) ของสารละลายน้ำเกลือคือ 5.5 หรือค่าในช่วง 4.5 – 7

ส่วนมากการการให้น้ำเกลือผู้ป่วยต้องปราศจากเชื้อ และให้ทางหลอดเลือดดำเพื่อปรับสมดุลของเกลือแร่ในร่างกาย อาจมีการเจือจางของยาฉีดสำหรับรักษาโรคชนิดต่าง ๆ ร่วมด้วย และน้ําเกลือ normal saline solution ยังใช้เป็นน้ำยาล้างแผล เพื่อทำความสะอาดบาดแผล ที่ไม่ก่อให้เกิดอาการแสบขณะสัมผัสกับบาดแผล หรือใช้เพื่อล้างทำความสะอาดจมูก ในกรณีที่ป่วยด้วยโรคไซนัสอักเสบ ใช้เป็นยาหยอดหู เพื่อบรรเทาอาการอักเสบของช่องหู

nacl คืออะไร

น้ำเกลือ สารละลายน้ำเกลือ โซเดียมคลอไรด์ หรือ nacl คือ สารละลายน้ำที่มีส่วนผสมของโซเดียมคลอไรด์ ซึ่งเป็นสารประกอบของร่างกายที่สำคัญต่อระบบต่าง ๆ อาทิ ช่วยในกระบวนการดูดซึม และลำเลียงสารอาหารในลำไส้เล็ก รักษาความดันโลหิต รักษาสมดุลของเหลวในร่างกาย ช่วยการหดเกร็งและคลายตัวของกล้ามเนื้อ และช่วยนำสัญญาณส่งผ่านสารสื่อประสาท

ชนิดของน้ำเกลือ

1. นอร์มัลซาไลน์ (Normal saline solution/NSS) หมายถึง น้ำเกลือธรรมดาที่มีความเข็มข้น 0.9% หรือ nss 0.9 ซึ่งเป็นความเข้มข้นของเกลือในกระแสเลือดของ

ร่างกาย มีถุงน้ำเกลือขนาด 500 มล. และ 1,000 มล.

2. 5% เดกซ์โทรส ( 5% Dextrose in water หรือ 5%D/W)

หมายถึงน้ำตาลเดกซ์โทรสที่มีความเข้นข้น 5% โดยไม่มีเกลือแร่ผสม มีขนาดบรรจุ 500 มล. และ 1,000 มล.

3. 5% เดกซ์โทรสในนอร์มัลซาไลน์ (5% Dextrose in NSS หรือ 5% D/NSS)

หมายถึง น้ำตาลเดกซ์โทรสเข้มข้น 5% ผสมกับส่วนประกอบของสารน้ำเกลือธรรมดา

4. 5% เดกซ์โทรสใน 1/3 นอร์มัลซาไลน์ (5% Dextrose in 1/3 NSS)

หมายถึง น้ำตาลเดกซ์โทรสเข้มข้น 5% ผสมกับน้ำเกลือที่มีความเข้มข้น 0.3% (เข้มข้นเพียง 1/3 ของน้ำเกลือธรรมดา) มีขนาดบรรจุ 500 มล. และ 1,000 มล.

หลักการให้สารน้ําในผู้ป่วย

พิจารณาให้น้ำเกลือผู้ป่วย เมื่อมีอาการ ดังนี้

  • ภาวะขาดน้ำ (Dehydration) อาจเนื่องมาจากอาการท้องเดิน, อาเจียนรุนแรง (เช่น กระเพาะลำไส้อุดตัน ก้อนในสมอง), หอบ (เช่น หืด ปอดอักเสบ หลอดลมฝอยอักเสบ) ควรให้น้ำเกลือที่มี NSS เป็นส่วนผสม เช่น NSS, 5%D/NSS และ 5% D in 1/3 NSS
  • ภาวะช็อก (Shock) เนื่องจากเสียเลือด เสียน้ำ อย่างรุนแรง หรือสาเหตุอื่น ๆ ควรให้น้ำเกลือที่มี NSS ผสมเช่นเดียวกับภาวะขาดน้ำ
  • หมดสติ หรือกินข้าวและน้ำไม่ได้เป็นเวลานาน ควรให้น้ำเกลือที่มีเดกซ์โทรสผสมกับน้ำเกลือ เช่น 5%D/NSS หรือ 5% D in 1/3 NSS
  • ระดับน้ำตาลในเลือดต่ำ (Hypoglycemia) เนื่องจากภาวะอดอาหารเป็นเวลานาน ๆ, ดื่มเหล้าหนัก, ใช้ยารักษาเบาหวานเกินขนาด ควรให้น้ำเกลือที่มีเดกซ์โทรสผสม เช่น 5%D/W, 5% D/NSS และ 5%D in 1/3 NSS
  • ผู้ป่วยที่อดอาหารและน้ำก่อนและหลังผ่าตัด ควรให้น้ำเกลือที่มีเดกซ์โทรสผสมกับภาวะหมดสติ
  • ผู้ป่วยที่ต้องฉีดยาเข้าทางหลอดเลือดดำ วันละหลาย ๆ ครั้ง ควรเลือกให้น้ำเกลือชนิดใดชนิดหนึ่งก็ได้ โดยให้ช้า ๆ พร้อมตัวยา เพียงเพื่อให้มีสารน้ําทางหลอดเลือดดําตลอดเวลา ทำให้เกิดความสะดวกในการฉีดยา

วิธีการให้น้ำเกลือ

แพทย์จะให้น้ำเกลือเข้มข้น 0.9% หรือให้น้ำเกลือผสมกับตัวยาอื่น ๆ เพื่อประสิทธิผลทางการรักษาผ่านทางหลอดเลือดดำ หรือนอกจากยารักษาโรคแล้วยังควรให้น้ำเกลือที่มีน้ำตาลกลูโคสผสมอยู่ด้วย ในกรณีที่ผู้ป่วยมีภาวะอ่อนเพลีย รับประทานอาหารไม่ได้ แต่ปริมาณและชนิดของน้ำเกลือจะพิจารณาจากอาการของผู้ป่วย ภาวะของโรค อายุ น้ำหนัก และการตอบสนองต่อการรักษาของผู้ป่วย

ผู้ที่นอนป่วยจนถึงขั้นต้องให้น้ำเกลือ มักเกิดอาการบวมตามร่างกายและใบหน้า เนื่องจากในขณะที่ป่วย ผู้ป่วยมักไม่สามารถรับประทานอาหารได้ตามปกติ รวมทั้งระบบย่อยอาหาร และการขับน้ำออกจากร่างกายไม่สามารถทำงานได้ตามปกติ จึงทำให้ผู้ป่วยเกิดอาการบวมน้ำได้ แต่ภาวะนี้ก็จะหายได้เองหลังหยุดให้น้ำเกลือได้ไม่นาน

นี่คือแหล่งที่มาในบทความของเรา

  • https://www.drugs.com/mtm/sodium-chloride-oral.html
  • https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Sodium-chloride
  • https://www.webmd.com/drugs/2/drug-145556/sodium-chloride-0-9-intravenous/details

No Responses

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *

เรื่องล่าสุด